Privacy en veiligheid: waarom cameratoezicht pas werkt als het goed geregeld is

Op 28 januari is het 'de dag van de privacy'. Een goed moment om stil te staan bij een onderwerp dat voor veel organisaties nog steeds complex voelt: cameratoezicht en de AVG. Camera's zijn inmiddels niet meer weg te denken uit gebouwen en op bedrijventerreinen, maar dat betekent niet automatisch dat alles ook goed is ingericht. 

Samen met Piet Sleurink, privacy- en AVG-specialist bij AVG Compleet, gingen we in gesprek over de praktijk. Met zijn achtergrond als voormalig directielid van een videotoezichtcentrale en datacenter, en zijn jarenlange ervaring in camerabeveiliging en privacy, weet hij als geen ander waar organisaties in de praktijk tegenaan lopen. Wanneer is cameratoezicht gerechtvaardigd? Waar gaat het vaak mis? En hoe zorg je dat veiligheid en privacy elkaar versterken in plaats van tegenwerken?

Cameratoezicht raakt meer dan privacy alleen

Volgens Piet gaat de AVG over veel meer dan alleen privacy. De afkorting staat niet voor niets voor 'Algemene Verordening Gegevensbescherming'. Camerabeelden bevatten gevoelige informatie die direct of indirect te herleiden is tot personen. Denk aan gedrag, locatie, uiterlijke kenmerken of situaties waarin mensen liever niet gezien willen worden. Misbruik of diefstal van deze beelden kan leiden tot reputatieschade, chantage of uitsluiting.

Daarnaast ziet Piet cameratoezicht steeds vaker als een serieus informatiebeveiligingsrisico. Wanneer een camerasysteem onvoldoende is beveiligd, kan het een toegangspoort vormen tot het bedrijfsnetwerk. Cameratoezicht is daarmee niet alleen een juridische kwestie, maar ook een technisch en organisatorisch vraagstuk.

Waar het in de praktijk vaak misgaat

In zijn dagelijkse werk ziet Piet dat veel organisaties de basis niet op orde hebben. Systemen worden onvoldoende onderhouden, beveiligingsupdates blijven uit en toegang tot camerabeelden is niet altijd goed geregeld. Ook worden camera’s soms geplaatst op locaties waar de noodzaak ontbreekt, zoals in kantines of pauzeruimtes, wat kan leiden tot een gevoel van controle en wantrouwen bij medewerkers.

Wat daarbij vaak aandacht vraagt, is dat cameratoezicht verder reikt dan de camera zelf. Ook in meldkamers en bij de opvolging van incidenten is zorgvuldige omgang met camerabeelden essentieel. Centralisten moeten helder weten waarvoor beelden wél en niet mogen worden gebruikt en op welke gronden ze aan derden mogen worden verstrekt. Duidelijke afspraken, werkinstructies en protocollen zorgen ervoor dat dit zorgvuldig en consequent gebeurt.

Juist daarom is het waardevol om hierin samen op te trekken met gespecialiseerde partners. Naast inspectie- en certificerende instellingen biedt de samenwerking met AVG Compleet een extra laag van controle en zekerheid. Door middel van toetsing, risicoanalyses en  heldere procesafspraken zorgen we ervoor dat het gebruik van camerabeelden zowel effectief is als aantoonbaar voldoet aan de AVG. Dat geeft rust in de dagelijkse operatie en vertrouwen richting opdrachtgevers en betrokkenen.

Veiligheid en privacy hoeven elkaar niet te bijten

Privacy en veiligheid worden nog regelmatig als tegenpolen gezien, terwijl ze in de praktijk prima samengaan. Als er een duidelijke noodzaak is voor cameratoezicht, bijvoorbeeld bij diefstal, inbraakrisico’s of gevaarlijke werkzaamheden, is het goed mogelijk om de privacy van betrokkenen te waarborgen.

Volgens Piet draait het daarbij om een aantal kernvragen. Waarom hang je camera’s op? Is het doel duidelijk en gerechtvaardigd? En staat het gebruik van cameratoezicht in verhouding tot de inbreuk op de privacy? De AVG verbiedt cameratoezicht niet, maar stelt voorwaarden waaronder het is toegestaan. Transparantie, proportionaliteit en goede beveiliging vormen daarbij de basis.

Slim verbinden van techniek, beleid en mensen

Goede beveiliging vraag om samenhang. Wanneer techniek, meldkamerprocessen en privacybeleid vanaf het begin integraal op elkaar worden afgestemd, ontstaat een oplossing die niet alleen voldoet aan wet‑ en regelgeving, maar ook vertrouwen geeft aan gebruikers, medewerkers en bezoekers.

Goed ingericht cameratoezicht geeft organisaties duidelijkheid. Het voorkomt discussies achteraf en zorgt ervoor dat veiligheid een versterker wordt van comfort, in plaats van een bron van onzekerheid. Dit resulteert gedurende de opdracht (van ontwerp tot aan beheer en nazorg) in rust en overzicht voor alle betrokkenen. Die integrale benadering vormt de basis én de praktische uitwerking van de samenwerking tussen Alert en AVG Compleet.

Praktijkvoorbeeld: bedrijventerreinen Sliedrecht

Een goed voorbeeld van hoe veiligheid en privacy samenkomen, is de aanpak op de bedrijventerreinen in Sliedrecht. Deze terreinen liggen gunstig ten opzichte van snelwegen, wat kansen biedt voor ondernemers, maar ook een verhoogd risico op criminaliteit met zich meebrengt.

De beveiliging is in Sliedrecht collectief opgepakt via een ondernemersfonds. Daardoor ontstond niet alleen schaalvoordeel, maar ook draagvlak en transparantie. Installatiewerk, alarmverwerking via de meldkamer en privacyadvies zijn gezamenlijk afgestemd, waardoor slechts een beperkt aantal partijen hoefde te worden onderzocht en vastgelegd in het AVG-dossier. Dat zorgde voor efficiëntie, lagere kosten en duidelijkheid voor alle betrokken ondernemers.

Daarnaast zijn de kaders rond het gebruik van camerabeelden, de doelen van cameratoezicht en de borging van privacy vastgelegd en beschikbaar binnen het ondernemersfonds en het parkmanagement. Van daaruit kan deze informatie worden gedeeld met ondernemers, wat bijdraagt aan transparantie en een brede acceptatie van het cameratoezicht.

Vooruitkijken: technologie en verantwoordelijkheid

De toekomst van cameratoezicht ligt in slimme koppelingen tussen systemen, data-analyse en AI-toepassingen. Tegelijkertijd worden de wettelijke kaders strenger, onder andere door de komst van de AI Act. Dat vraagt om bewuste keuzes en professioneel beleid.

Dag van de Privacy is daarom geen formaliteit, maar een uitnodiging om kritisch te kijken naar de inrichting van cameratoezicht. Niet omdat het moet, maar omdat zorgvuldig ingericht cameratoezicht bijdraagt aan een veilige omgeving waarin mensen zich gerespecteerd en beschermd voelen.

Slim verbinden, áltijd alert